Nội dung quyền và nghĩa vụ của người tiêu dùng

Nội dung quyền và nghĩa vụ của người tiêu dùng

Từ thực tế triển khai công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại Việt Nam hơn 10 năm qua; kết hợp tham khảo quy định của nhiều nước trên thế giới, Luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng quy định 8 quyền cơ bản của người tiêu dùng.
Đối với người tiêu dùng Việt Nam, cần đặc biệt lưu ý một số quyền sau:
 
- Quyền được cung cấp thông tin: Quyền được yêu cầu người bán cung cấp thông tin đủ và chính xác về hàng hóa, dịch vụ trước khi giao dịch, kèm theo đó là các thông tin liên quan đến bảo hành, khuyến mại, hướng dẫn sử dụng…Quyền được cung cấp thông tin là quyền cơ bản, có vai trò quan trọng hàng đầu trong số 8 quyền của người tiêu dùng. Chỉ khi được cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, người tiêu dùng mới có cơ hội thực hiện tốt các quyền còn lại. Trong những năm gần đây, sự xuất hiện và phát triển của ngành bán hàng qua tivi đã đi kèm nhiều biến tướng lừa đảo, trong đó là vấn nạn quảng cáo thông tin gian dối, thổi phồng chức năng của hàng hóa, gây nhầm lẫn và lừa đảo người tiêu dùng. Nhiều người tiêu dùng đã tin những lời quảng cáo qua tivi để rồi mua phải những hàng hóa kém chất lượng, không đúng như nội dung quảng cáo.
 
- Quyền được lựa chọn. Trước đây và ngay tại Hà Nội vào thời gian gần đây, người tiêu dùng thường hay phản ánh về nạn bị bắt ép mua bán hoặc nguy hiểm hơn là nạn “cơm tù” trên những quốc lộ từ Bắc vào Nam. Quyền được lựa chọn quy định rõ người tiêu dùng có quyền quyết định mua hay không mua hàng hóa, dịch vụ; quyết định về cách thức và điều kiện mua bán. Người tiêu dùng có quyền từ chối nếu bên bán không cung cấp hoặc không đáp ứng được nhu cầu mua bán của mình. Các hành vi đe dọa, bắt ép người tiêu dùng thực hiện giao dịch là hành vi bị cấm theo quy định của Luật.
 
- Quyền được góp ý. Người tiêu dùng Việt Nam có thói quen “chín bỏ làm mười”, “ một điều nhịn là chín sự lành”. Rất nhiều hành vi vi phạm quyền lợi người tiêu dùng, mặc dù bị phát hiện rõ ràng nhưng vì thói quen trên nên không được đưa ra ánh sáng, cảnh báo cho những người khác biết. Thói quen này đã tiếp tay cho các hành vi sai trái ngang nhiên tiếp diễn và ngày càng trắng trợn hơn. Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng quy định người tiêu dùng được quyền góp ý với người bán về cách thức bán hàng, cung cấp dịch vụ của họ; về chất lượng dịch vụ cũng những hành vi khác mà người tiêu dùng cảm thấy không hài lòng. Bên bán có trách nhiệm tổ chức các hình thức để tiếp nhận, lắng nghe ý kiến của người tiêu dùng.
 
- Đi kèm với quyền góp ý là quyền được khiếu nại và được bồi thường của người tiêu dùng. Người tiêu dùng, sau khi góp ý với các bên liên quan mà không được đảm bảo quyền lợi của mình thì có quyền tố cáo, khiếu nại lên các cơ quan, tổ chức cao hơn để bảo vệ quyền của mình. Các đơn vị, tổ chức này có trách nhiệm tiếp nhận và hỗ trợ người tiêu dùng thực hiện quyền lợi của họ.
 
- Liên quan đến quyền được tư vấn, hỗ trợ, hướng dẫn kiến thức, trong thời gian gần đây, Cục Quản lý cạnh tranh và các tổ chức, đơn vị liên quan đang thực hiện nhiều hoạt động nhằm nâng cao quyền này cho người tiêu dùng. Người tiêu dùng cần biết là khi có thắc mắc hoặc vướng mắc liên quan tới luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, người tiêu dùng có quyền liên hệ tới các cơ quan quản lý liên quan để đề nghị tư vấn, hướng dẫn và giúp đỡ. Các đơn vị, tổ chức này có trách nhiệm hướng dẫn và giúp đỡ người tiêu dùng.
 
Đi kèm với các quyền cơ bản nêu trên, Luật đồng thời cũng quy định về nghĩa vụ của người tiêu dùng. Theo đó, để có thể bảo vệ quyền lợi của mình, trước hết, người tiêu dùng phải có nghĩa vụ thực hiện những quy định về kiểm tra hàng hóa trước khi sử dụng, lựa chọn hàng hóa có nguồn gốc, sử dụng hàng hóa theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất... Và một điều quan trọng là ý thức xây dựng cộng đồng của người tiêu dùng. Cá nhân người tiêu dùng cần có ý thức nâng cao tinh thần phát giác vi phạm, khi phát hiện phải nhanh chóng thông tin cho cơ quan hữu trách và cảnh báo cho người tiêu dùng khác để phòng tránh các vi phạm tiếp diễn.
                                                                   ( theo Cục QLCT và BVNTD)
 

Tin khác